Total Cost of Ownership uitgelegd

In de tweede aflevering van de podcastserie “De weg naar Elektrisch – powered by Scania” duikt presentator Koen Baart in een thema dat voor transporteurs cruciaal is in de overstap naar zero-emissievervoer: de Total Cost of Ownership (TCO).

Aan tafel zitten twee gasten die TCO door en door kennen:

• Aldo Peters – medevennoot bij EnerSangi, specialist in energiebeheer, decarbonisatie, energiekostenoptimalisatie en energiestrategie.
• Sten Peeters – Commercial Advisor e-Mobility bij Scania Belux, al jaren betrokken bij de introductie en implementatie van elektrische vrachtwagens.
   

Samen geven ze een helder en nuchter beeld van hoe TCO werkt, waarom het zo’n essentieel onderdeel is van de transitie naar elektrisch transport en waar de grootste financiële kansen én uitdagingen liggen.

Aldo legt meteen de basis: TCO is de volledige kost over de levensduur van een voertuig. Niet alleen de prijs op de factuur, maar alles wat gedurende de inzet van het voertuig kosten of baten veroorzaakt.

Totale kosten omvatten onder andere:

• Aankoopprijs
• Financieringskosten
• Onderhoud
• Verzekeringen en belastingen
• Energie- of brandstofkosten
• Eventuele subsidies of fiscale voordelen
• Restwaarde aan het einde van de levensduur

Voor elektrische vrachtwagens zijn een paar dingen fundamenteel anders:
• De aankoopprijs is hoger.
• De energiekosten kunnen (veel) lager liggen.
• De restwaarde van batterijen wordt belangrijker dan ooit.
• Overheden sturen via subsidies, premies en aangepaste kilometerheffingen actief richting zero-emissie.

Dat maakt TCO geen “juiste gok”, maar een berekening waarin elektrische trucks verrassend vaak gunstig uitkomen.

Beide gasten zijn het eens: elektrificatie van vrachtvervoer is tegelijk een enorme kans en een stevige uitdaging.

Kansen
• Stillere, schonere en aangenamere voertuigen.
• Lagere energiekosten wanneer slim ingekocht.
• Hogere efficiëntie en meer comfort voor chauffeurs.
• Mogelijk langere levensduur van elektrische aandrijfsystemen.
• Extra voordelen zoals subsidies en vrijstellingen van heffingen.

Uitdagingen
• Een elektrische vrachtwagen kost vandaag 1,5 tot 3 keer meer dan een dieselvariant.
• Bedrijven moeten hun logistieke flow herdenken: laden, routeplanning, laadinfra, netcapaciteit.
• Energiemarktcomplexiteit: elektriciteit is variabeler en dynamischer geprijsd dan diesel.
• Kennisoverdracht: transporteurs moeten leren omgaan met energiemanagement.

Maar: wie nu start, bouwt een voorsprong op die straks moeilijk in te halen is.

Een kijkersvraag raakt de kern: “Waarom is een elektrische vrachtwagen zoveel duurder dan een diesel?”

Sten legt het helder uit:
• Je koopt geen aanpassing van een dieseltruck, maar een volledig nieuw platform.
• Het chassis, de aandrijflijn, de hoogspanningsarchitectuur en de batterijpakketten zijn vanaf nul ontwikkeld.
• Batterijen blijven de grootste kostenpost.
• De productieketens voor BEV-trucks zijn nog in volle opbouw en schaalvergroting moet nog komen.

Tegelijk benadrukt hij dat die extra investering wordt gecompenseerd door:

1. Subsidies (ecologiepremies, verhoogde investeringsaftrek).
2. Voordelen in kilometerheffing (België, Duitsland).
3. Lagere energiekosten.
4. Grotere voorspelbaarheid.

Aldo is heel duidelijk: “De energiekost maakt of kraakt je TCO.”

Diesel is eenvoudig: één prijs, één markt.

Elektriciteit is complexer: tarieven verschillen per locatie, tijdstip, contracttype en aansluiting.

Daarom wordt de nieuwe competitie in transport:
• Wie koopt de goedkoopste elektriciteit?
• Wie benut dynamische prijzen?
• Wie laadt wanneer de markt het voordeligst is?
• Wie koppelt zonnepanelen, wind of energieopslag slim aan de vloot?

Transporteurs hoeven geen energiemanagers te worden, maar moeten wel:
• Begrijpen hoe hun energiestromen werken.
• Slimme software inzetten.
• Eventueel samenwerken met energiepartners.
• Laadinfrastructuur koppelen aan real-time energieprijzen.

Een transporteur die elektriciteit strategisch inkoopt, kan zijn totale kosten spectaculair drukken.

Scania merkt het telkens opnieuw: klanten stappen sneller in wanneer de financiële ondersteuning juist is opgezet.

Belangrijke voordelen vandaag:
• Ecologiepremies voor elektrische trucks en laadinfrastructuur.
• Verhoogde investeringsaftrek.
• Voordelen in de kilometerheffing voor zero-emissie voertuigen.
• E-credits (HBE’s in Nederland): inkomsten uit het laden van elektrische voertuigen.
• Nieuwe Europese regels die vanaf 2027 CO₂-kosten toevoegen aan dieselbrandstof.

Dat laatste is belangrijk:
Vanaf 2027 moeten brandstofleveranciers emissierechten kopen voor de CO₂ die wordt uitgestoten door hun producten.
Dit zal diesel structureel duurder maken.

Met andere woorden: de klok tikt, en elektrisch wordt élk jaar financieel aantrekkelijker.

Een onderschat deel van TCO is de restwaarde van de batterij.

Dieseltrucks verliezen vaak snel hun economische waarde, maar BEV-batterijen:

• Kunnen 1,2 tot 1,5 miljoen kilometer meegaan.
• Hebben daarna vaak nog voldoende capaciteit voor stationaire opslag (“second life”).
• Houden waarde in een nieuwe markt van energieopslag en netstabilisatie.

Een elektrische truck wordt geen eindproduct, maar onderdeel van een circulair energiesysteem.

Sten vertelt dat veel klanten aanvankelijk schrikken van de aankoopprijs, maar zodra ze samen de TCO-tool invullen, vallen schellen van de ogen.

Veel transporteurs kennen hun dieselprijs exact, maar nauwelijks hun elektriciteitsprijs.

Dat verandert nu snel, want:
• TCO kalibreert alle kosten eerlijk naast elkaar.
• Subsidies en fiscale voordelen verlagen de drempel.
• Energie-inkoopstrategieën laten de totale kosten dalen.
• De eerste gebruikers hebben een enorme kennisvoorsprong opgebouwd.

Transporteurs die nu starten, bouwen de expertise die later bepalend wordt voor hun concurrentiekracht.

Opvallend: elektrificatie gebeurt niet alleen in Europa.
Zelfs landen als Ethiopië stimuleren elektrische vrachtwagens omdat ze zo dure olie-import vermijden.

De trend is wereldwijd en onomkeerbaar.
In Vlaanderen komen vanaf 2029 emissievrije zones in stadslogistiek.

In Nederland al vanaf 2025 in tientallen steden.

Een dieselverbod klinkt streng, maar in de praktijk volgt het simpelweg de economische realiteit.

Sten denkt in sensaties:
• Het rijgedrag.
• Het directe koppel.
• De stilte.
• Het comfort.
• De verantwoordelijkheid om chauffeurs een beter voertuig te geven.

Aldo droomt technischer:
• Dat elektrische vrachtwagens voor miljoenen chauffeurs de standaard worden.
• Dat batterijen massaal een second life krijgen in energieopslag.
• Dat we op termijn zeggen: “We hebben niet alleen onze vloot vergroend, maar ook ons energiesysteem slimmer gemaakt.”

De kern van aflevering 2:
TCO is geen rem, maar een versneller van zero-emissie transport — als je weet wat je doet.