Laadinfrastructuur elektrische vrachtwagens

De transitie naar elektrisch transport is in volle gang, maar één vraag blijft steeds terugkomen: hoe snel groeit de laadinfrastructuur mee? In deze derde aflevering van de podcastserie “De weg naar Elektrisch – Powered by Scania” spreekt presentator Mark Wijsman met twee gasten die elk een belangrijk deel van die puzzel vertegenwoordigen:

• Martijn Kraaijeveld, verantwoordelijk voor het materieel bij GKB – een familiebedrijf dat al drie generaties actief is in grond-, weg- en waterbouw.
  
  
• Han X, Country Manager Benelux bij Kempower, producent van snellaadoplossingen voor zware voertuigen.
   

Samen bespreken ze hoe de praktijk van laden eruitziet, welke technische en organisatorische uitdagingen er zijn, en hoe Nederland zich voorbereidt op de volgende fase: megawatt charging.

Op de vraag of elektrische vrachtwagens de toekomst van transport zijn, antwoorden beide gasten volmondig “ja”.
 

Martijn nuanceert dat sommige toepassingen – zoals zwaar werk met speciale voertuigen – nog lastig te elektrificeren zijn, maar dat voor het merendeel van de ritten elektrisch rijden de logische keuze is. “De meeste trucks rijden maximaal 300 kilometer per dag; dat is prima te doen op batterijen.”

Han vult aan met cijfers: “In Europa rijdt 44% van de vrachtwagens minder dan 50 kilometer per dag, en 90% blijft onder de 300 kilometer. Elektrisch is dus voor het grootste deel van het transport de oplossing.”

Waterstof krijgt nog vaak aandacht, maar beide gasten benadrukken dat directe elektrificatie efficiënter is. “Waarom zou je stroom eerst omzetten in waterstof en daarna weer in elektriciteit?” zegt Martijn. “Stop het meteen in de accu.”

Elektrificatie is volgens beide gasten een kans die gepaard gaat met de nodige hobbels.

Han noemt het “een enorme kans met veel uitdagingen”: de technologie ontwikkelt zich snel, maar de uitrol vraagt om zorgvuldige planning.

Martijn noemt het “gezonde voorzichtigheid”: “De bedragen zijn groot, het moet terugverdiend worden, en je personeel moet gewoon kunnen blijven werken.”

GKB ziet elektrificatie niet alleen als transportvraagstuk, maar als onderdeel van een bredere energietransitie. Het bedrijf werkt met luxe- en bedrijfswagens, tractoren, vrachtwagens en machines – elk met hun eigen laadbehoefte. “We hebben een brede vloot, dus ook een brede uitdaging,” aldus Martijn.

Han legt uit: “Voor ons is laadinfrastructuur meer dan alleen een laadpaal. Het is een compleet systeem van transformatoren, aansluitingen, software en energiebeheer. Een laadpaal moet doen wat hij moet doen, maar daarnaast is het essentieel dat je pieken opvangt, load balancing toepast en slim gebruikmaakt van beschikbare stroom.”

Martijn vertelt dat GKB momenteel fors investeert in nieuwe trafo’s en laadsystemen: “We verwachten binnen vijf jaar dagelijks 16.000 kWh te moeten laden – dat staat gelijk aan 12.000 huishoudens. En omdat onze voertuigen overdag rijden, hebben we maar twaalf uur om dat te doen.”

GKB begon al in 2018 met elektrische voertuigen en eigen laadinfrastructuur. “We hebben inmiddels zo’n duizend zonnepanelen, een 150 kW-snellader met twee aansluitingen, tien AC-laders van 22 kW en een DC-lader van 50 kW.”

De eerste jaren waren pionieren: “Sommige laders gaven foutmeldingen, updates duurden weken. Maar inmiddels begint alles zijn plek te vinden.”

De les? Denk groot, maar begin met leren. “We hebben zes jaar vooruit gepland, maar de techniek verandert elk jaar. Als je over twee jaar een megawatt-lader wilt, moet je nu al de aansluiting aanvragen.”

Volgens Han is de ontwikkeling van megawatt charging cruciaal. “De eerste demomodellen staan nu in Europa. De technologie gebruikt een nieuwe, grotere stekker (MCS) die hogere vermogens aankan. We werken samen met OEM’s, waaronder Scania, om te zorgen dat trucks en laders straks foutloos met elkaar communiceren.”

Publieke trucklaadpleinen zijn er nog nauwelijks. “Nederland heeft veel snelladers voor personenauto’s, maar voor trucks zijn er maar weinig geschikte locaties. Veel chauffeurs laden nu bij Fastned of andere stations die daar eigenlijk niet op ingericht zijn.”

Hij verwacht dat de komende jaren meer trucklaadpleinen ontstaan, vooral doordat OEM’s en laadnetwerkbeheerders gaan samenwerken. “De markt moet het grotendeels zelf doen, maar er is duidelijk behoefte aan beleid en coördinatie.”

Zowel Han als Martijn benadrukken dat betrouwbaarheid het grootste aandachtspunt blijft.

Martijn: “Een laadpaal moet net zo betrouwbaar worden als een dieselpomp. Als je ’s ochtends niet kunt laden, staat je hele operatie stil.”

Kempower investeert daarom in lokale partners en onderhoudsnetwerken: “Wij verkopen niet rechtstreeks aan vervoerders, maar werken met gecertificeerde installateurs. Zonder onderhoudsplan geen verkoop. Alleen zo kunnen we storingen binnen 24 uur oplossen.”

Verzekeraars zijn nog zoekende in de nieuwe realiteit. Martijn: “Er zijn regels in ontwikkeling, bijvoorbeeld over afstand tot gevels bij stationaire batterijen. In binnensteden maakt dat het lastig om accu’s te plaatsen.”

Han ziet hetzelfde bij klanten: “Veel verzekeraars vinden elektrische laadlocaties spannend. Terwijl dieselopslag ook risico’s heeft – het is vooral een kwestie van ervaring en regelgeving.”

Scania-expert Tim Koch stelt in de aflevering de vraag: “Waar hopen jullie dat de laadinfrastructuur over tien jaar staat?”

Martijn antwoordt nuchter: “Over twintig jaar hoop ik dat alles stabiel draait. Daarvoor hebben we vakmensen nodig – mensen die niet alleen een draadje kunnen aansluiten, maar begrijpen waarom ze het doen.”

Han kijkt iets ambitieuzer: “Over tien jaar moeten er genoeg laders zijn om de logistiek draaiende te houden. Dat kan alleen met goed opgeleide monteurs en sterke samenwerking tussen overheid, fabrikanten en installateurs.”

Beide gasten zien kansen in slimme software.

 Han: “Met dynamische tarieven kun je laden als de stroomprijs laag is, bijvoorbeeld ’s nachts. Zo bespaar je geld én help je het net.”

Martijn vult aan: “Wij zien de elektrische vrachtwagen niet alleen als een voertuig, maar als een rijdende batterij. In de toekomst kunnen we misschien energie terugleveren of machines op locatie voeden.”

GKB test dit nu al in de praktijk: “We hebben een elektrische graafmachine opgeladen vanuit een truck. Dat werkte perfect. Zo wordt mobiliteit echt onderdeel van je energiesysteem.”

Martijn sluit af met een concreet advies:
 “Zorg dat je weet wat je verbruikt. Bereken je pieken en vraag tijdig een zware aansluiting aan – dat kan zomaar een jaar duren. Denk tien jaar vooruit, want geen aansluiting hebben, kost straks pas echt geld.”

Han vult aan: “Begin klein, maar denk slim. Combineer hardware met software. En bovenal: kies betrouwbare partners – elektrisch rijden is een ketenopgave, geen soloproject.”

De aflevering eindigt met een blik op de toekomst.
 Martijn: “Ik kijk uit naar de technologische vooruitgang. Er is nog zoveel te ontdekken.”

Han: “Het mooiste is om straks met mijn familie in een elektrische bus te rijden, opgeladen door Kempower. Dan zie je pas echt waar je het allemaal voor doet.”

De transitie naar elektrisch laden is complex, maar de richting is duidelijk: betrouwbare infrastructuur, slimme software en samenwerking vormen samen de sleutel naar een emissievrije toekomst.