Nieuwe samenwerking in elektrisch transport

Elektrificatie verandert niet alleen voertuigen, maar ook de manier waarop bedrijven samenwerken. Waar diesel jarenlang een stabiel en voorspelbaar systeem vormde, vraagt elektrisch rijden om nieuwe vormen van ketensamenwerking, gedeelde kennis en gezamenlijke innovatie. In deze aflevering spreken Jan Vlaar (Vlaarotech) en Evert Jan Plas (HVC) over waarom de toekomst elektrisch is, welke kansen en uitdagingen dat geeft, en waarom goede samenwerking het fundament vormt onder elke succesvolle transitie.

Beide gasten zijn overtuigend: elektrische trucks zijn geen tussenstap maar een blijvend onderdeel van transport. Volgens Jan blijft elektrificatie de komende decennia leidend, terwijl Evert Jan benadrukt dat elektrisch voor HVC inmiddels de norm is. Andere energiedragers blijven zich ontwikkelen, maar elektrisch vormt het fundament waar nu het meeste te winnen valt.

Elektrificatie brengt enorme kansen: een schonere leefomgeving, gezondere steden en een bijdrage aan duurzaamheidsdoelen. Tegelijk is het een uitdagende transitie. De techniek ontwikkelt zich snel, investeringen zijn groot en organisaties moeten processen opnieuw vormgeven. Volgens Evert Jan vraagt de overstap om een filosofische verandering: duurzaamheid is niet langer noodzaak, maar onderdeel van het DNA van een bedrijf. Jan merkt dat elektrificatie dwingt om veel nauwkeuriger te kijken naar energieverbruik, technische limieten en inzet van opbouwen.

De overstap naar elektrische voertuigen vraagt om een totaal nieuwe manier van samenwerken. Waar een carrosseriebouwer vroeger eenvoudig een opbouw plaatste, moeten nu OEM’s, opbouwers, energieleveranciers, netbeheerders en transportbedrijven samen oplossingen bedenken. Vragen over PTO’s, kraanenergie, gewichten, actieradius, laadsnelheden en energiemetingen spelen nu allemaal tegelijk. Volgens Evert Jan ontstaat daarbij een nieuwe vorm van afhankelijkheid: het werkt alleen als iedereen in de keten meedenkt en verantwoordelijkheid neemt. Jan ervaart dezelfde intensivering van samenwerking: klanten, dealers en opbouwers moeten gezamenlijk ontwerpen, testen en doorrekenen. Dat maakt het complexer, maar ook leuker en innovatiever.

Het meest tastbare voorbeeld van deze nieuwe samenwerking is de volledig elektrische kraan-haakcombinatie die HVC, Vlaarotech, Scania en AW samen ontwikkelden. De kraan wordt elektrisch aangedreven, het batterijpakket is geïntegreerd in de opbouw en het voertuig werkt bijna geruisloos. Bewoners horen alleen nog de klik van de haak: een totaal andere beleving dan bij een dieselvoertuig. Door samen te brainstormen, experimenteren en ontwerpen ontstond een voertuig dat zowel technisch als operationeel vernieuwend is. Volgens Evert Jan wordt het voertuig overal gevraagd als voorbeeldproject, en dat helpt om de transitie te versnellen.

De voordelen zijn duidelijk: stille werking, inzicht in energieverbruik, betere afstemming tussen voertuig en opbouw en de mogelijkheid om innovaties door te voeren die bij diesel nooit nodig waren. De uitdagingen liggen vooral in het gewicht van opbouwen, het bepalen van realistische inzetprofielen, actieradius, energiemetingen en afstemming met OEM’s. Chauffeurs spelen daarbij een opvallend grote rol: waar sommigen eerst sceptisch zijn, worden ze binnen enkele weken enthousiast. Ze gaan hun eigen “range challenges” doen en ontdekken dat elektrisch rijden rustiger, fijner en stiller is.

De transitie brengt nieuwe stakeholders in beeld: energieleveranciers, netbeheerders, laadpaaloperators, softwarebedrijven, data-analisten en technische engineers die speciaal voor elektrische systemen worden ingezet. Ook planners moeten anders leren denken: routes worden energiegestuurd, niet alleen afstandgestuurd. Bovendien verandert de rol van chauffeurs, die door rijstijl direct invloed hebben op actieradius en operationele inzetbaarheid.

Beide gasten zijn helder: netcongestie is de grootste rem op elektrificatie. Volgens Evert Jan zijn netbeheerders star, reageren ze niet altijd duidelijk en duurt het te lang voordat er capaciteit wordt vrijgegeven. Hij ziet grote kansen in een nieuwe energiewet die energiedelen mogelijk maakt en flexibiliteit stimuleert. Jan merkt hetzelfde in zijn eigen bedrijf: een nieuw duurzaam pand vraagt een grote aansluiting, maar die is niet zomaar beschikbaar. De droom van beide partijen: een energiesysteem dat meegroeit met de ambitie van duurzame bedrijven.

De overheid stimuleert via subsidies zoals AanZET en verduurzamingsprogramma’s, maar volgens de gasten ontbreekt soms de aansluiting met de praktijk. Emissiezones zijn een goed instrument, maar moeten gepaard gaan met haalbare randvoorwaarden, zoals voldoende laadinfrastructuur en het accepteren van hybride systemen die wél emissievrij rijden in zero-emissiezones. Volgens Evert Jan is de overheid soms te star en ontbreekt het aan dialoog met de markt. Jan ziet vooral dat de overheid een complexe taak heeft vanwege de snelheid van technologische ontwikkelingen.

Op de vraag met wie zij het liefst samenwerken, is Evert Jan duidelijk: met iedereen die wil leren, kennis wil delen en flexibel is. Uiteindelijk bepaalt de aanbesteding wie voertuigen mag leveren, maar de basis is altijd wederzijds vertrouwen. Jan wil vooral samenwerken met professionele partijen die veiligheid, techniek en innovatie serieus nemen. Beiden pleiten voor meer standaardisatie in de sector, zoals één uniforme laadpositie op trucks.

Jan kijkt uit naar een duurzame samenleving waarin bedrijven realistische maar ambitieuze stappen zetten. Hij wil dat zijn kinderen opgroeien in een wereld waarin duurzaamheid de norm is. Evert Jan kijkt vooral naar het moment waarop netcongestie is opgelost en HVC al zijn voertuigen volledig elektrisch kan laden met slim energiemanagement. Hij benadrukt dat 25 tot 75 kW vaak meer dan genoeg is: dikke snelladers zijn lang niet altijd nodig.

Elektrisch vervoer vraagt om anders denken, anders samenwerken en anders organiseren. De bedrijven die het verst zijn in de transitie, zijn de bedrijven die niet wachten maar beginnen, experimenteren, leren en verbeteren. Nieuwe samenwerking is geen keuze maar een noodzaak, en deze aflevering laat zien dat juist daarin de grootste winst ligt. De toekomst van transport is elektrisch, maar vooral: samen.